Irak Nakliye: Türkiye’den Kuzey Irak ve Bağdat’a Komple TIR, Parsiyel ve Frigo

Irak’a yük göndermek isteyen birinin ilk sorusu genellikle fiyattır. Oysa bu hatta fiyatı da süreyi de belirleyen asıl şey, yükün Irak’ın neresine gideceğidir. Erbil’e giden bir TIR ile Bağdat’a giden bir TIR, Habur’u aynı gün geçse bile farklı yollardan, farklı kurallarla ve farklı sürelerde teslim edilir.

Arı Nakliyat 1996’dan bu yana bu hatta çalışıyor. Aşağıda Irak taşımalarının nasıl işlediğini, yaklaşık navlunları, süreleri ve evrak tarafını olduğu gibi anlatmaya çalıştık. Yük göndermeden önce bilinmesi gerekenlerin çoğu burada.

Kuzey Irak Nakliye: Zaho, Duhok, Erbil ve Süleymaniye

Türkiye’den Irak’a giden yüklerin büyük kısmı kuzeye gider ve işin en öngörülebilir tarafı da burasıdır. Habur’dan çıkan araç İbrahim Halil’de giriş işlemlerini bitirir, Zaho üzerinden Duhok, Erbil ve Süleymaniye’ye devam eder. Türk plakalı araç alıcının kapısına kadar gidebildiği için kapıdan kapıya teslim burada olağan bir uygulamadır.

Kerkük ve Musul ise kuzeyle güney arasında kalır. Bu iki şehirde teslimin nasıl yapılacağı, o günkü yol ve gümrük uygulamasına bakılarak sevkiyattan önce netleştirilir.

Bağdat, Basra ve Güney Irak’a Nakliye

Bağdat, Basra, Necef, Kerbela, Kut ve Nasiriye gibi şehirlere giden yükte iş değişir. Türk plakalı çekicinin güneye girişi her dönem mümkün olmadığından yük ya sınırdan sonra başka bir araca aktarılır ya da dorse yerel bir çekiciye bağlanarak yoluna devam eder.

Bunun pratikte üç karşılığı var. Süre kuzeye göre birkaç gün uzar. Ürüne göre konsolosluk onaylı fatura ya da uygunluk belgesi gibi ek evrak istenebilir. Aktarmanın bir maliyeti de olur. Güneye yük gönderen birinin teklifte aktarmanın nerede yapılacağını ve teslimin nasıl olacağını yazılı görmesi, sonradan sürprizle karşılaşmamanın en sağlam yoludur.

Habur Sınır Kapısı ve İbrahim Halil Gümrüğü

Türkiye ile Irak arasında karayolunun ana geçiş noktası Habur’dur; kapının Irak tarafındaki karşılığı İbrahim Halil Gümrüğü’dür. Süreç kabaca üç adımdan oluşur:

• Türkiye’de ihracat işlemleri: İhracat beyannamesi, yükleme yerine yakın gümrük idaresinde yetkili bir gümrük müşaviri tarafından açılır.
• Habur çıkışı: Araç, beyanname ve taşıma evraklarıyla sınırdan çıkış yapar.
• İbrahim Halil girişi: Irak tarafında ithalat işlemleri başlar; sonraki adımlar varış bölgesine ve ürüne göre değişir.

Türkiye tarafında gümrük müşavirliği yapılmıyor; beyanname bir müşavir tarafından düzenleniyor, istenirse müşavire açtırılması sağlanıyor. Irak tarafındaki gümrükleme de istenirse oradaki çözüm ortağı üzerinden organize ediliyor. Yıllar içinde görülen şu: bu hatta gecikmelerin çoğu yoldan değil, evraktan çıkar.

Irak Parsiyel Nakliye

Bir aracı doldurmayan yük, aynı yöne giden başka gönderilerle birlikte taşınır. Standart bir euro palet için navlun yaklaşık 150-250 USD, küçük parsiyel gönderiler 150 USD’den başlar. Teslim süresi çoğunlukla 5-9 iş günüdür.

Parsiyelde fiyatı mesafe kadar yükün kendisi belirler: hacmi, brüt ağırlığı, palet ya da koli sayısı ve üzerine başka yük konup konamayacağı. Ölçüsü standart paleti aşan ya da istiflenemeyen yük ayrıca hesaplanır.

Parsiyelde evrakın önemi bir kat daha artar. Aynı araçta birkaç firmanın yükü olduğu için tek bir faturadaki hata, sınırda bütün aracı bekletebilir. Parsiyel yüklerin belgeleri bu yüzden araç yola çıkmadan tek tek kontrol edilir.

Ekspres, Ağır Yük ve Proje Taşımaları

Ekspres minivan: Acil bir yedek parça, numune ya da ihale evrakı gibi küçük ama bekleyemeyecek gönderiler minivanla tek başına taşınır. Zaho, Duhok, İsmailiye, Süleymaniye ve Kerkük’e araç yola çıktıktan sonra yaklaşık 24-48 saatte varır; sınırdaki bekleme bu süreyi uzatabilir.

Ağır yük ve proje taşımaları: İş makineleri, fabrika ekipmanları ve enerji projelerine ait gabari dışı parçalar lowbed, sal kasa ya da uzatmalı dorselerle taşınır. Bu tür yüklerde önce ölçü, ağırlık ve ağırlık merkezi netleşir; ardından yoldaki köprüler, sınır geçişi ve gereken izinlere bakılır. Fiyat ancak bu incelemeden sonra çıkar. Ayrıntılar ağır yük taşımacılığı sayfasında.

Irak Nakliyesinde Gerekli Evraklar

Her Irak sevkiyatında bulunması gereken temel evraklar:

• Ticari fatura (ürün tanımı, miktar ve değerle)
• Çeki listesi (palet veya koli adedi, brüt ve net ağırlık, ölçüler)
• İhracat beyannamesi
• CMR taşıma senedi
• Menşe şahadetnamesi

Ürüne ve varış bölgesine göre bunlara başka belgeler eklenebilir. Bağdat ve güney varışlarında konsolosluk onaylı fatura istenebilir. Uygunluk belgesinin (CoC) gerekip gerekmediği ürünün niteliğine ve yürürlükteki teknik düzenlemelere bağlıdır; bunu yüklemeden önce yetkili kuruluş ve Irak’taki alıcıyla teyit etmek gerekir. Gıda ve frigo yüklerinde sağlık sertifikaları zorunludur.

Irak, Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği içinde olmadığından bu hatta A.TR kullanılmaz, menşe şahadetnamesiyle gidilir. Faturadaki bilgilerin taşıma ve gümrük belgeleriyle birebir tutması, sınırda beklememenin en basit ama en etkili yoludur.

Irak tarafında ithalatçı kaydı, ön gümrük beyanı ve ödeme belgelerine dair koşullar kuzey ile güney arasında farklılık gösterebiliyor ve zaman zaman değişiyor. Bu konular taşımadan çok satış ve tahsilatla ilgili olduğundan, yükleme planlanırken alıcı ve gümrük müşaviriyle konuşulması gerekir.

Teslim Şekilleri: Kapıya mı, Gümrüğe mi?

Irak’ta üç teslim şekli kullanılır:

• Kapıdan kapıya: Yük Türkiye’deki adresten alınır, Irak’taki alıcının adresine bırakılır. Kuzey Irak’ta Zaho, Duhok, Erbil ve Süleymaniye için olağan yöntemdir.
• Kapıdan gümrüğe: Alıcı gümrüklemeyi kendisi yapmak istediğinde yük gümrük sahasına teslim edilir, gerisini alıcı yürütür.
• Gümrükten kapıya: Gümrüğü bitmiş yükün iç teslimatı organize edilir.

Bağdat ve güneyde teslim şekli aktarmanın nasıl yapılacağına göre belirlenir. Hangi yöntemin uygulanacağı teklifte açıkça yazılır, çünkü teslim şekli hem fiyatı hem süreyi değiştirir.

Mersin Çıkışlı Irak Taşımaları

Arı Nakliyat’ın Mersin’de olması Irak hattında iki şey ifade ediyor. Birincisi Çukurova’nın, yani Mersin, Adana ve Hatay’ın gıda, tarım ve sanayi ürünleri. İkincisi Mersin Limanı’na deniz yoluyla gelip karayoluyla Irak’a devam edecek konteyner yükleri. Limandan çıkan yükün TIR’a aktarılıp Habur’a yönlendirilmesi, deniz ve kara taşımasını tek bir planda birleştirir.

Mersin’den Bağdat’a komple TIR yaklaşık 3-5 günde varır, navlunu 1.900-2.100 USD civarındadır. Liman bağlantılı taşımalar konteyner nakliyat sayfasında ayrıca anlatılıyor.

Taşıyıcı Sorumluluğu ve Emtia Sigortası

Uluslararası karayolu taşımasında taşıyıcının yük karşısındaki sorumluluğu CMR Konvansiyonu ile belirlenir. Bu sorumluluk belirli durumlarda yükün ağırlığı üzerinden hesaplanan sınırlarla sınırlıdır ve emtia sigortasının yerini tutmaz. Değeri yüksek ama hafif bir yükte taşıyıcının sorumluluğu malın fatura değerinin altında kalabilir.

Malın değerini doğrudan güvenceye alan nakliyat emtia sigortası ayrı bir poliçedir. Değerli, kırılabilir ya da özel nitelikli yüklerde bu sigortaya ihtiyaç olup olmadığını yüklemeden önce konuşmakta fayda var.

Irak Nakliye Hakkında Sık Sorulan Sorular

Irak nakliye fiyatları ne kadar?
2026 itibarıyla Irak’a komple TIR navlunu güzergâha göre yaklaşık 1.400-2.700 USD, parsiyelde euro palet başına 150-250 USD seviyesindedir. Frigo taşımalar daha yüksek fiyatlanır. Güzergâh bazındaki rakamlar yukarıdaki fiyat tablosunda.

Türkiye’den Irak’a TIR kaç günde gider?
Kuzey Irak’a komple TIR çoğunlukla 2-4 günde ulaşır; Gaziantep-Zaho gibi sınıra yakın hatlarda bu 1-2 güne iner. Bağdat yönünde 3-5 gün, frigoda Bağdat ve Basra için 6-7 gün hesaplanır. Parsiyel gönderiler 5-9 iş günü sürer. Sınırdaki yoğunluk bu süreleri uzatabilir.

Türk plakalı TIR’lar Bağdat ve Basra’ya gidebiliyor mu?
Kuzey Irak’ta Zaho, Duhok, Erbil ve Süleymaniye’ye Türk plakalı araçla gidilir. Bağdat, Basra, Necef ve Kerbela yönünde ise yük çoğunlukla aktarılır ya da dorse yerel bir çekiciyle teslim noktasına götürülür. Bu fark teklifte süreye ve fiyata yansıtılır.

Irak nakliye firmaları arasında seçim yaparken nelere bakmalı?
Fiyattan önce teklifin neyi kapsadığına bakmak gerekir: teslimin kapıya mı gümrüğe mi olduğu, güneye giden yükte aktarmanın nerede yapılacağı, gümrük ve konsolosluk bedellerinin dahil olup olmadığı. Bu bilgiler yazılı değilse iki teklifi karşılaştırmak zordur ve sonradan ek masraf çıkma ihtimali vardır.

Irak’a kargo gönderebilir miyim?
Palet, koli ya da sandık halindeki ticari gönderiler Irak’a parsiyel veya komple olarak taşınır. Küçük ve acil ticari yükler için minivanla ekspres taşıma yapılır. Ev eşyası ve şahsi gönderiler bu hizmetin kapsamı dışındadır.

Gümrük işlemlerini kim yapıyor?
Türkiye’de ihracat beyannamesini yetkili gümrük müşaviri düzenler; istenirse müşavire açtırılması sağlanır. Irak tarafındaki gümrükleme de istenirse oradaki çözüm ortağı üzerinden yürütülür. Irak’taki gümrük vergi ve harçları alıcıya aittir.

Irak’a ihracatta A.TR belgesi gerekir mi?
Hayır. Irak, Avrupa Birliği Gümrük Birliği kapsamında olmadığı için A.TR kullanılmaz. Menşe ispatı gerekirse menşe şahadetnamesi düzenlenir.

Uygunluk belgesi (CoC) her yük için zorunlu mu?
Hayır. CoC belirli ürün gruplarında istenir. Ürünün GTİP numarasına ve tabi olduğu teknik düzenlemelere göre gerekip gerekmediği yüklemeden önce alıcıyla birlikte kontrol edilir.

Irak parsiyel nakliye fiyatı nasıl hesaplanıyor?
Yükün araçta kapladığı hacme, brüt ağırlığına ve palet ya da koli ölçülerine göre. Standart bir euro palet için yaklaşık 150-250 USD ödenir; ölçüsü büyük ya da üst üste konamayan yükler ayrıca fiyatlanır.

Kuzey Irak’a kapıdan kapıya teslimat yapılıyor mu?
Evet. Zaho, Duhok, Erbil ve Süleymaniye’ye giden yükte araç Türkiye’deki adresten alıcının adresine kadar gider. Bağdat ve güneyde teslim şekli aktarma durumuna göre belirlenir.

Irak’a frigo taşıma yapılıyor mu?
Evet, ATP sertifikalı frigorifik TIR’larla. İstanbul çıkışlı frigo navlunu Zaho için 3.500 USD’den başlar; yük kuzey şehirlerine yaklaşık 3-4 günde, Bağdat ve Basra’ya 6-7 günde ulaşır.

Irak’a Yük Göndermeden Önce

Bir Irak sevkiyatını doğru planlamak için birkaç bilgi yeterli: yükün nereden çıkacağı, Irak’ta nereye gideceği, ne olduğu, ağırlığı ve ölçüleri ya da palet sayısı, sıcaklık şartı olup olmadığı ve ne zaman yüklenmesinin düşünüldüğü. Bu bilgilerle hangi aracın uygun olduğu, teslimin nasıl yapılacağı ve güncel navlun konuşulabilir.

Diğer güzergâhlar uluslararası nakliyat sayfasında; komşu hatlar için İran nakliye ve Azerbaycan nakliye sayfalarına göz atabilirsiniz.